Door Rabobank
Artificial Intelligence (AI): het is overal en als ondernemer kun je er niet meer omheen. Daarom zoeken veel Twentse maakbedrijven naar informatie en inspiratie. Ze bezoeken events, raken enthousiast en zien kansen voor hun eigen processen. Maar eenmaal terug op de werkvloer komen de vragen: waar begin je, wie betrek je en hoe zorg je dat het veilig én haalbaar is?
Martin Bloemen (accountmanager industrie en energie bij Rabobank Twente-Achterhoek) merkte in gesprekken met ondernemers dat veel Twentse maakbedrijven wel met AI aan de slag willen, maar de stap naar toepassing lastig vinden. Jeroen Wevers: ‘Wij helpen bedrijven bij innovatie en technologische vernieuwing en we zien die behoefte ook terugkomen.’ In de Achterhoek draaiden bovendien zeven succesvolle AI-leerkringen en samen concludeerden Martin en Jeroen dat deze aanpak ook voor Twente waardevol zou zijn. Daarom haalden ze het traject naar deze regio: een jaarprogramma waarin maakbedrijven samen optrekken, kennis delen en onder begeleiding van onafhankelijke experts werken aan hun eigen AI-‘use case’.
In de Achterhoek is al veel ervaring opgedaan met AI-leerkringen. Naar dat voorbeeld ging afgelopen september, in samenwerking met Fraunhofer Innovation Platform en RCT Gelderland, de eerste Twentse AI-leerkring van start. De animo was groot: dertig bedrijven schreven zich in.
‘Ondernemers zijn zoekend’, zegt Martin. ‘Ze weten dat ze iets met AI moeten en hebben veel vragen. Commerciële partijen sturen je al snel een bepaalde richting op. Wij willen het breed, onafhankelijk én praktisch aanvliegen.’
Van plannenmakerij naar verandering
Jeroen ziet bij veel bedrijven hetzelfde patroon: de techniek is niet het probleem; hoe het te organiseren, daar ligt vooral de uitdaging.‘AI is een middel om de arbeidsproductiviteit te verhogen’, zegt hij. ‘Maar succes hangt vooral af van de manier waarop je het in je organisatie inbedt: wie neemt het voortouw, wat wordt het plan en hoe neem je mensen mee?’ Daarom adviseert hij bedrijven om te beginnen met ‘laaghangend fruit’: toepassingen die weinig risico hebben, direct tijd opleveren en laten zien wat AI kan betekenen. ‘Die eerste successen geven richting én energie.’
Wat de leerkring volgens Jeroen onderscheidt, is de onafhankelijkheid. ‘Bij een commerciële partij krijg je te horen wat er allemaal kan, en dat je vooral bij hen moet komen voor de implementatie. Terwijl jij als bedrijf eigenlijk nog in de fase zit van: wil ik dit wel? En wat betekent het voor mijn organisatie? Houd ik de boel wel onder controle?’ Daarom werkt de leerkring met onafhankelijke experts uit de regio, zoals Fraunhofer, TechyourFuture/Saxion en RCT Gelderland. Deelnemers krijgen praktische handvatten die passen bij hun eigen processen. ‘Het moet niet te theoretisch zijn, het moet ook praktisch en toepasbaar zijn’, zegt Jeroen.
Focus als eerste stap
Een van de deelnemers is Tuinte, een hightech maakbedrijf met honderd medewerkers dat gespecialiseerd is in modulebouw, complexe onderdelen en speciaal machinebouw. Commercieel manager Ronald Wildenborg was direct enthousiast. ‘Na de eerste sessie bij Fraunhofer had ik drie of vier ideeën die ik wilde oppakken. Maar terug op kantoor zei men: oké, maar wie gaat dat allemaal doen?’
Die realiteit dwong tot focus. Tuinte koos voor één onderwerp dat direct waarde oplevert: het calculatieproces. ‘We besteden veel tijd aan offertes en niet iedere offerte wordt een opdracht’, zegt Ronald. ‘In dat traject wil je dus zo min mogelijk kosten hebben en toch een consistente kostprijs kunnen afleveren. AI kan daar enorm bij helpen.’
Daarnaast wil Tuinte niet afhankelijk worden van externe partijen. Je wilt zelf begrijpen wat je aan het doen bent. Dankzij de leerkring bouwen we intern kennis op en zitten we zelf aan het stuur.’
De kracht van samen leren
De leerkring draait om veel meer dan techniek. Het is een uitwisseling tussen bedrijven die dezelfde vragen hebben, maar andere ervaringen. Ze bespreken concrete uitdagingen, delen ‘best practices’ en gebruiken een stoplichtsysteem om te bepalen welke informatie wel of niet gedeeld mag worden.
Door die vertrouwelijke sfeer durven bedrijven eerlijk te spreken over hun uitdagingen. Dat leidt tot verrassende verbindingen. Een bezoek aan Pan Oston leidde bijvoorbeeld tot een afspraak bij Tuinte om hun aanpak in automatisering te bekijken. Ronald: ‘Je helpt elkaar breder dan alleen met dit onderwerp.’
Wat opvalt is dat de leerkring niet meteen de diepte in duikt. Eerst moet de basis op orde zijn. Jeroen: ‘Hoe ga ik met mijn team om? Hoe zit het met licenties? Hoe ga ik met mijn gegevens om? Dat vertelt geen enkele commerciële expert. Daarom werken wij met regionale experts die geen commercieel belang hebben.’
Zo blijft de leerkring stevig in de regio geworteld. Voor verdieping wordt waar nodig (commerciële) expertise van buiten de regio ingeschakeld. Martin vult aan: ‘Wij zorgen als bank mede voor funding. Als je dat op de achtergrond goed regelt, kun je flexibel de juiste experts inzetten.’
Daardoor ontstaat een stevig fundament waar bedrijven op kunnen bouwen en van waaruit ze veilig verder kunnen groeien met AI.
