Ze zijn het er alle vier over eens: vakmanschap is meesterschap in Twente en samenwerken loont.Toch knelt het op sommige punten in de regio, bijvoorbeeld als het gaat over (verduurzaming van) bedrijventerreinen. Tegelijkertijd liggen er volop kansen, zoals op het vlak van de defensie-industrie. We zijn te gast in de hypermoderne studio van mediabedrijf Say Yeah in Enschede. Aan tafel praten Ank Bijleveld, Bert Tijhof, Chris Lorist en Michel ten Hag over het Twente van de toekomst.
Bert Tijhof
Wethouder gemeente Rijssen-Holten
Bert is sinds 2015 wethouder in de gemeente Rijssen-Holten namens de ChristenUnie. Hij heeft onder meer economische zaken, onderwijs, arbeidsmarkt en energie in zijn portefeuille. Vanuit zijn rol is hij actief betrokken bij de Twentse samenwerking, onder andere via Twente Board. Bert staat bekend als een nuchtere doener die de taal van ondernemers spreekt en zich inzet voor praktische oplossingen, zoals het beter benutten van bestaande infrastructuur op bedrijventerreinen. Hij is geboren en getogen in de regio en heeft een sterke binding met lokale verenigingen en het amateurvoetbal, onder meer als bezoeker van topamateurclub Excelsior’31.
Ank Bijleveld
Voorzitter Twente Board
Ank Bijleveld is sinds 2023 voorzitter van de Twente Board, het samenwerkingsverband van overheid, onderwijs en ondernemers dat zich inzet voor de sociaaleconomische ontwikkeling van de regio. Ze heeft een lange staat van dienst in het openbaar bestuur, van gemeenteraadslid in Enschede tot burgemeester van Hof van Twente, staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, commissaris van de Koning in Overijssel en minister van Defensie. Bijleveld studeerde bestuurskunde aan de Universiteit Twente en woont al decennia in Goor. Ze staat bekend als een verbindende bestuurder met een groot netwerk binnen en buiten Twente.
Michel ten Hag
Directeur ten Hag Groep
Michel ten Hag is directeur-eigenaar van ten Hag, een makelaars- en financieel adviesbedrijf met vestigingen in heel Oost-Nederland. Hij leidt het familiebedrijf sinds 2007 samen met zijn broer Rico en heeft het uitgebouwd tot een brede dienstverlener op het gebied van vastgoed, hypotheken, verzekeringen en pensioenen. Michel volgt de regionale vastgoedmarkt op de voet en ziet dagelijks hoe netcongestie, leegstand en gebrek aan ruimtelijk inzicht de verdere economische ontwikkeling remmen. Hij pleit voor een slimmer en transparanter overzicht van wat er op bedrijventerreinen beschikbaar is, zowel qua ruimte als qua energie. Michel is geboren in Haaksbergen, is trots op zijn Twentse roots en is een broer van voetbaltrainer Erik ten Hag.
Chris Lorist
VNO-NCW Midden
Chris Lorist is programmamanager bij VNO-NCW Midden en houdt zich dagelijks bezig met de energietransitie, circulaire economie en toekomstbestendige bedrijventerreinen. Hij is een verbinder pur sang tussen ondernemers, overheden en netbeheerders. Binnen zijn werk zoekt hij naar slimme oplossingen voor complexe vraagstukken zoals netcongestie, energiehubs en collectieve verduurzaming. Chris is vooral actief op het snijvlak van beleid en praktijk, met als doel ondernemers in regio’s als Twente concreet verder te helpen. Zelf zegt hij ‘verliefd te zijn op bedrijventerreinen’ vanwege de economische kracht die daar schuilgaat.
De interviewsetting van deze editie van de ronde tafel is bijzonder. Naast het artikel in dit magazine verschijnen er ook een podcast en video-items. De ronde tafel lijkt meer op een talkshowtafel, maar van de lampen, microfoons en camera’s lijken de gasten zich weinig aan te trekken. Ze zijn eraan gewend, die spotlights. Het is ‘business as usual’, met vooraf nog wat ditjes en datjes. Zo is op dezelfde dag bekend geworden dat voetbaltrainer Erik ten Hag, de broer van tafelgast Michel, een nieuwe baan heeft als trainer van Bayer Leverkusen. ‘Erg mooi voor hem, en lekker dichtbij Haaksbergen’, vindt Michel. Bert Tijhof, wethouder in Rijssen-Holten, heeft ook wat met voetbal. Twee dagen geleden was hij nog op sportpark De Koerbelt in Rijssen, waar topamateurclub Excelsior’31 zijn laatste competitieduels speelde. Excelsior’31 moet de nacompetitie om handhaving in de derde divisie in, waardoor de derby met HSC’21 uit Haaksbergen mogelijk volgend seizoen niet meer op de rol staat. Bert: ‘Dat zou toch jammer zijn, het zijn twee instituten in Twente.’ Michel is het daar roerend mee eens. Afijn, we zijn begonnen.
Chris, had jij ook een sportweekend of lag er werk dat niet kon wachten?
Chris: ‘Ik had een vrij rustig weekend, maar heb me wel verdiept in zienswijzen over groepscontracten van energiehubs. Werk dus. Niet erg, want het is een fascinerend thema. Dat geldt ook voor bedrijventerreinen in Twente, een thema dat ons hier aan tafel verbindt. Het klinkt gek, maar ik ben eigenlijk verliefd op bedrijventerreinen. Die zijn toch de ruggengraat van de Twentse economie. Als ik ergens rijd en ik zie zo’n bedrijventerrein, let ik altijd op dat ene boompje dat daar geplant is. Elk terrein heeft er één. Ze ogen soms wat vergeten, maar onder de oppervlakte bruist het. Daar werken mensen, daar wordt geld verdiend, daar zit vakmanschap. We zijn bedrijventerreinen de afgelopen decennia een beetje kwijtgeraakt. In de jaren vijftig tot zeventig moest alles snel en functioneel, maar inmiddels mogen we daar wel wat beter naar kijken.’
Ank haakt in: ‘Wie is ‘we’ in dit verhaal?’
Chris: ‘Overheden, bedrijven, maar ook inwoners. Als je achter de deuren van die panden kijkt, zie je prachtige bedrijven. De focus in Twente ligt vaak op hightech businessparken, zoals Kennispark Twente of High Tech Systems Park bij Thales, maar ik bedoel ook zeker bedrijventerrein De Elsmoat in Enter of de bedrijventerreinen in Goor en Rijssen. Daar gebeurt van alles.’
Verbinding zoeken
Volgens Ank is het tijd om alle bedrijventerreinen in Twente toekomstbestendig te maken. ‘Dat is een grote opgave. Maar je ziet dat het werkt als mensen samen optrekken. In Vriezenveen heb ik met ondernemers gesproken over verduurzaming. Die waren oprecht blij met de investeringen. Dan zie je hoe belangrijk het is om mensen bij elkaar te brengen en een gemeenschappelijk doel te formuleren.’
Bert ziet het ook in zijn eigen gemeente: ‘Ondernemers zijn vaak vooral met hun klanten bezig. Maar nu spelen er gezamenlijke uitdagingen: energie, ruimte, personeel. Dat dwingt hen om samen te werken. In Holten hadden we het geluk dat er al een zonnepark gepland stond. Daardoor is er een aansluiting beschikbaar van tien hectare. Die kavels zijn nu goud waard. Maar wil je nu een nieuwe aansluiting aanvragen, dan moet je zo anderhalf jaar wachten.’
Geen overzicht
Michel ziet dat er nog te weinig regie is. ‘Er zijn plekken met hallen zonder stroom, en stroomaansluitingen zonder hallen. En dan is er best wat leegstand: in heel Overijssel zo’n 200.000 vierkante meter. Er is geen centrale database die dat allemaal inzichtelijk maakt. Niet voor netcongestie, niet voor bestaande capaciteit. Terwijl dat cruciaal is. Daar zouden overheden én bedrijven hun verantwoordelijkheid in moeten nemen.’
Chris beaamt dat: ‘Op sommige bedrijventerreinen ontbreekt het zelfs aan een aanspreekpunt. Bij woningbouw is een VvE heel normaal, bij bedrijventerreinen vaak niet. Dat moet echt anders.’
Ank: ‘Twente heeft de schaal om dat goed te organiseren. Je ziet dat we elkaar steeds beter weten te vinden. Als je kijkt naar energiegebruik: de een heeft stroom nodig in de ochtend, de ander pas ’s middags. We kunnen daar veel slimmer mee omgaan. Maar dat vraagt regie, samenwerking en durf.’
Lokale kracht en draagvlak
Bert ziet vooral kansen als het samen met lokale ondernemers gebeurt. ‘Vorige week sprak ik een ondernemer uit Twenterand. Hij koppelt groene waterstof aan duurzame bedrijvigheid. Denk aan een zonnepark op water, waarvan de opbrengsten lokaal terugvloeien. Dat zorgt voor draagvlak.’
Ank: ‘Dat is precies de kracht. Zorg dat mensen profiteren. Laat zien wat het oplevert. Coöperaties zijn daarbij onmisbaar.’
Twente profileren
Het gesprek verschuift naar economische positionering. Ank: ‘We moeten landelijk veel beter laten zien wat we kunnen. In hightech, in medtech, in microchips. Vanuit Den Haag lijkt Twente soms ver weg. Maar als je ziet waar wij al sterk in zijn, dat is indrukwekkend.’
Michel: ‘We zijn qua regio nummer vier als het gaat om investeringen. Niet gek toch? De structuur staat. Dat is jarenlang werk geweest.’
Defensie als kans
Een concreet voorbeeld waar Twente het verschil kan maken, is de defensie-industrie. Bert: ‘Vaak kijken we naar hightech, maar juist de combinatie met bijvoorbeeld de agrarische sector is interessant. Denk aan bedrijven als Schuitemaker Veenhuis, bij ons in Rijssen, die zware landbouwvoertuigen maken. Hun kennis kan je ook inzetten voor defensiedoeleinden.’
Ank: ‘We hebben in Twente al veel ketens staan. Verbind die aan nieuwe toepassingen. Soms is iets niet direct populair, zoals een munitiedepot. Maar we moeten niet meteen juichen als iets wordt afgeketst. Wat komt er dan voor terug?’
Chris: ‘Defensie betekent ook maakindustrie. En laten we eerlijk zijn: we hebben ruimte hier. We moeten klaar zijn voor de toekomst, ook als het gaat om zelfredzaamheid op het gebied van energie, voedsel en productie. Vrijheid vraagt om weerbaarheid.’
Ank knikt: ‘In Twente zijn we goed in maken. Dat moeten we vasthouden én versnellen.’
