Twente wordt het middelpunt van een wereldwijde revolutie in fotonica met de ontwikkeling van New Origin. Dit is een geavanceerde productiefaciliteit voor fotonische chips. Dankzij een subsidie van de Provincie Overijssel en de toetreding van regionale ontwikkelingsmaatschappij Oost NL maakt het bedrijf de volgende stap van planvorming naar de bouw van de fabriek.
De komst van New Origin versterkt Twente’s positie als internationale koploper in geïntegreerde fotonica, een technologie die licht inzet om informatie sneller en efficiënter te verwerken. New Origin is ontstaan vanuit de historische kennisopbouw in de regio, mede voortgekomen uit het baanbrekende werk van het MESA+ Instituut van de Universiteit Twente (UT). De ambitie van New Origin is om eind 2026 de eerste fotonische chips te produceren en zo de basis te leggen voor toepassingen. Denk aan ultrasnelle communicatie voor AI, consumentenproducten, medische apparaten en kwantumtechnologie. Met de bouw van de fabriek op Kennispark Twente in Enschede draagt New Origin bij aan duurzame economische groei en regionale werkgelegenheid. Het project intensiveert ook de samenwerking tussen kennisinstellingen, bedrijven en internationale partners, wat de regio verder versterkt als hub voor hightech innovaties.
Van slimme auto’s tot medische diagnostiek
De realisatie van New Origin is een belangrijke stap voor ChipTech Twente, waarin onderwijs, overheid en bedrijfsleven nauw samenwerken. De partners hebben als missie om de regionale unieke sterkte in analoog chipontwerp, chipdesign-software, toelevering aan de halfgeleiderindustrie en nieuwe technologie als kwantum en fotonica verder te ontwikkelen. New Origin richt zich op de productie van hoogwaardige Silicium Nitride (SiN) fotonische chips. Fotonische chips maken gebruik van licht in plaats van elektriciteit, waarmee informatieoverdracht met hogere snelheden en lagere energieconsumptie mogelijk wordt. Verdere toepassingen zijn veelomvattend: van slimme sensoren in auto’s tot medische diagnostiek en van kwantumcomputers tot AR/VR.
‘Razendsnelle ontwikkeling’
Gedeputeerde Erwin Hoogland van de Provincie Overijssel spreekt van een mijlpaal. ‘De Twentse chipindustrie blijft zich razendsnel ontwikkelen. Dat is goed voor economische groei en innovatie in de regio, en voor Nederland en de landen om ons heen. Europa heeft een robuuste, onafhankelijke microchipsector nodig. Daarom dragen we als provincie Overijssel graag bij aan de uitbouw van fotonica als nieuwe technologie binnen de semiconductor-industrie. Ik hoop dat New Origin met een onafhankelijke ontwikkelings- en fabricagefaciliteit in Twente een belangrijke bijdrage kan leveren. Aan het fotonica-cluster in Nederland, maar ook aan de technologische autonomie van Europa.’
‘In Twente leggen we de basis voor de hele wereld’
Twan Korthorst, CEO van New Origin, kijkt met vertrouwen naar de toekomst. ‘Dit is een unieke kans om ’s werelds eerste gespecialiseerde silicium-nitride fotonische chipfabriek te realiseren. Met de voortdurende support van onze partners en deze nieuwe steun van de Provincie Overijssel en Oost NL kunnen we ons team uitbreiden en de noodzakelijke stappen zetten om een productiefaciliteit van wereldklasse op te bouwen. Hiermee leggen we de basis voor een nieuwe generatie van technologische toepassingen, vanuit Twente, voor de hele wereld.’
‘Twente sleutelspeler in fotonische chips’
Wendy de Jong, algemeen directeur van Oost NL, benadrukt: ‘Met New Origin is er een unieke kans om kennis, technologie en productie duurzaam te verankeren in Oost-Nederland. Dit project versterkt de concurrentiepositie van Nederland, en onze technologische sleutelpositie. Dankzij de samenwerking tussen het bedrijfsleven, de overheid, de ontwikkelmaatschappij en kennisinstellingen positioneren we onze regio wereldwijd als sleutelspeler in fotonische chiptechnologie.’
Koninklijk bezoek
Ook het Koninklijk Huis ontgaan de ontwikkelingen rondom fotonica in Twente niet. Eind vorig jaar bracht koning Willem-Alexander een bezoek aan het MESA+ NanoLab van de Universiteit Twente. Het bezoek stond in het teken van geïntegreerde fotonica. Tijdens de rondleiding sprak de koning met studenten van ROC van Twente, Saxion en de UT over hun opleiding in micro- en nanotechnologie. Promovenda Femke Witmans presenteerde het project ‘Nanolympics’, dat nanotechnologie op een toegankelijke manier zichtbaar maakt. Ook werd de koning geïnformeerd over Twentse innovaties, zoals spiegels voor de EUV-machines van ASML, en de ontwikkeling van fotonische chips. Het bezoek werd afgesloten met een rondetafelgesprek op de campus van de UT, waar vertegenwoordigers van onderwijs, overheid en bedrijfsleven spraken over de kansen en uitdagingen voor de regio Twente op het gebied van fotonica en chiptechnologie. De samenwerking tussen kennisinstellingen en bedrijven werd benadrukt als cruciaal voor het succes van de sector.
Kwantumcomputer stapje dichterbij dankzij Twentse vinding
Dit voorjaar werd duidelijk dat de kwantumcomputer een stapje dichterbij komt dankzij een innovatie uit Twente. Deze ‘supercomputers’ kunnen problemen oplossen die voor gewone computers te complex zijn. Denk aan het ontwerpen van medicijnen of het kraken van codes.
Foutloze computers
Twentse onderzoekers hebben nu een methode ontwikkeld om de kwaliteit van fotonen – lichtdeeltjes die als ‘qubits’ worden gebruikt – sterk te verbeteren. ‘Onze techniek zorgt ervoor dat alleen de beste fotonen overblijven, wat cruciaal is voor betrouwbare berekeningen’, zegt hoofdonderzoeker Jelmer Renema van de Universiteit Twente (UT). De vinding maakt fotonische kwantumcomputers efficiënter én goedkoper. De onderzoekers ontwierpen een optisch circuit dat direct perfecte fotonen kan filteren uit een mix van imperfecte. In plaats van foutencorrectie achteraf pakken ze het probleem bij de bron aan. ‘Elke praktische fotonische kwantumcomputer zal deze techniek nodig hebben om foutloze berekeningen uit te voeren’, aldus Renema.
De toekomst
Omdat kwantumcomputers extreem gevoelig zijn voor verstoringen, zijn normaal honderden fotonen nodig per ‘qubit’. De nieuwe methode verlaagt die eis aanzienlijk. ‘Onze ontdekking brengt een toekomst met krachtige kwantumcomputers een stuk dichterbij’, zegt Renema. ‘Dat betekent betere medicijnen, nieuwe materialen en veiligere communicatie.’ Het onderzoek is gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift Physical Review Applied. De UT heeft patent aangevraagd op de technologie.
