Door UWV Werkplein
Is de ideale werknemer nog wel te vinden? Dat het voor werkgevers een flinke zoektocht is, is allang geen verrassing meer. Zeker in de techniek is de ‘mismatch’ op de arbeidsmarkt soms flink. En dan komen er voor Twente ook nog eens tientallen miljoenen beschikbaar voor het opleiden van talent in de chipindustrie. Mooi nieuws natuurlijk, maar hoe gaan we in hemelsnaam die gevraagde 4.500 mensen vinden?
Henk-Jan Oldenhof, werkgeversadviseur bij UWV, is hoopvol. Henk-Jan richt zich vooral op de technieksector, specifiek de bouw en energie, en staat continu in contact met werkgevers in Twente. Hij koppelt ze aan nieuw talent. Niet zelden gaat het dan om mensen uit andere sectoren, of personeel dat daarvoor aan de zijlijn stond. Lees: een tijd niet had gewerkt of te maken heeft met een beperking. ‘Maar: er is veel vaker een match te maken dan je zou denken’, weet Henk-Jan. ‘Als we met z’n allen maar flexibel zijn.’
Toch ziet hij de kloof tussen wat werkgevers zoeken en het talent dat beschikbaar is, groeien. ‘Kijk, in de maakindustrie en hightech, en natuurlijk ook in sectoren als de zorg, ontkom je niet aan bepaalde diploma’s of certificaten. Maar ik daag werkgevers wel uit verder te kijken dan alleen een cv.’
‘Knijp je ogen een beetje dicht’
‘Ik probeer een brug te slaan tussen wat werkgevers zoeken en het potentieel dat er wél is. Een cv zegt niet alles. Soms zeg ik: knijp je ogen een beetje dicht als je kijkt naar iemands werkverleden. Kijk naar de competenties. Wat iemand kan, niet alleen wat hij of zij dééd.’
Een concreet voorbeeld? De functie van energieprestatieadviseur in de woningbouw. Henk-Jan: ‘Iedere woning moet tegenwoordig een energielabel hebben. Een kansrijk beroep dus. Maar: je moet examens doen, ingeschreven worden in een landelijk register. Dat vraagt wat van een kandidaat. Toch kunnen mensen uit onverwachte hoeken prima instromen. Denk aan iemand uit de financiële sector, 20 jaar bij ABN AMRO, goed met cijfers en analyses. Na een stukje omscholing kan zo iemand prima meedraaien.’
Opleiden met uitzicht op werk
Ook in de beveiliging speelt dit. ‘Er is veel vraag naar beveiligers, maar je moet wel je diploma halen. Via ROC van Twente starten we elk jaar een klas met 20 deelnemers. Zij volgen een opleiding van een jaar, inclusief stage bij een werkgever. Ik ga dan actief op zoek naar geschikte kandidaten. Dat doen we met onze eigen instrumenten, maar ook heel persoonlijk. Ik loop soms letterlijk langs de bureaus van collega’s om kandidaten te vinden voor leerwerktrajecten.’
Het illustreert een bredere beweging binnen UWV. ‘We werken steeds minder in afdelingen, en veel meer samen. Zo kunnen we mensen echt begeleiden naar een duurzame plek op de arbeidsmarkt.’
Beethoven als kans voor velen
Dat samenwerken is ook de sleutel bij het landelijke Beethovenprogramma, waarmee de chipindustrie in Twente een enorme impuls moet krijgen. Er komt maar liefst 72 miljoen euro beschikbaar voor Twente. ‘In overleg met onderwijsinstellingen als Saxion, ROC van Twente en de Universiteit Twente kijken we hoe we meer mensen kunnen opleiden voor chiptechnologie’, vertelt Henk-Jan. ‘Alleen: we gaan het niet redden met scholieren van nu. Er zijn straks 4.500 extra mensen nodig in Twente. Dan moet je het hebben van de beroepsbevolking die nu nog langs de kant staat.’
En dus deelt Henk-Jan zijn kennis met de onderwijsinstellingen. ‘Ik laat zien wie er nu nog beschikbaar is. Mensen met een WW-uitkering, mensen met een WIA, of uit de bijstand. Vaak kwetsbare doelgroepen, of mensen van 50-plus met een technische achtergrond. Veel mensen denken bij chipindustrie aan universitair niveau, maar 70 procent van de functies vraagt mbo of hbo. Die mensen zijn er. We moeten ze alleen wél vinden en passend opleiden.’
Blijven meedoen
‘Gaan we die 4.500 halen? Ja, dat geloof ik echt. Er is plek voor iedereen. Niet altijd meteen een betaalde fulltimebaan, maar meedoen is het belangrijkst. En ja, het is ambitieus. Maar de lat mág ook hoog. Wat dan wel nodig is: werkgevers moeten anders durven kijken. Gelukkig zie ik dat ook steeds meer gebeuren.’
Daarbij draait het niet alleen om werven, maar ook om behouden. ‘Zorg voor een goede ‘onboarding’. Koppel iemand aan een maatje. Laat iemand niet zwemmen. En: bespreek de uren. Iemand die lang thuiszat, kan vaak niet ineens 40 uur werken. Begin rustig, bouw op. Zo houd je mensen vast.’
Een plek waar je weer glanst
Als je Henk-Jan vraagt welke casus hem het meest is bijgebleven, verschijnt er een brede lach. ‘Er was een jongen van 26, net hbo afgerond. Hij belandde direct in de bijstand. Kwam niet bij UWV, want had nog nooit gewerkt. Autisme, faalangst, lichte depressie. Ik dacht: we moeten eerst werken aan belastbaarheid. We vonden een plek voor hem in een hightech omgeving. Hij ging aan de slag met een CNC-machine en bleek briljant. Hij straalde weer en wilde daarna heel graag betaald werk. We gingen samen op pad, en nu werkt hij als engineer bij een groot ingenieursbureau. Dáár doe ik het voor.’
