Door UWV Werkplein
Diploma’s, functietitels en cv’s bepalen nog vaak hoe werkgevers naar kandidaten kijken. Maar volgens CompetentNL laat de huidige arbeidsmarkt zien dat die manier van denken steeds minder goed werkt. De personeelskrapte is groot, terwijl tegelijkertijd veel talent onbenut blijft.
CompetentNL is een landelijk standaard en biedt diensten aan voor vaardigheden, kennisgebieden en taal, oftewel skills. Dit helpt werkgevers, werkzoekenden, opleiders en hr-systemen om dezelfde ‘taal’ te spreken. ‘We kijken veel te vaak alleen naar diploma’s of functietitels’, zegt Kevin Sikma, accountmanager van CompetentNL. ‘Terwijl vaardigheden vaak veel breder inzetbaar zijn dan mensen denken.’
Van functie naar vaardigheden
CompetentNL is ontwikkeld door UWV, Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), TNO en CBS, in opdracht van de ministeries Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Onderwijs Cultuur en Wetenschap. Het platform bevat inmiddels vrijwel alle beroepen en opleidingsnormeringen voor het mbo-onderwijs in Nederland. Achter al die beroepen zitten duizenden gekoppelde vaardigheden, competenties en taken. Ook zijn ze momenteel bezig met het laten aansluiten van het hoger onderwijs en non- formeel onderwijs.
‘Het gaat niet alleen om kennis’, legt Kevin uit. ‘Maar ook om eigenschappen, ervaring en vaardigheden die overdraagbaar zijn naar andere sectoren.’ Dat vraagt een andere manier van kijken naar arbeid. Niet: welk diploma heeft iemand? Maar: wat kan iemand al, wat is leerbaar en welke skills sluiten aan op een functie?
Volgens Kevin is die omslag noodzakelijk. ‘We hebben ongeveer 300.000 werkzoekenden in Nederland, maar het totale arbeidspotentieel ligt richting één miljoen mensen. Daar zitten bijvoorbeeld deeltijdwerkers tussen, mensen die willen doorgroeien of mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daar ligt enorm veel talent.’
Verrassende matches
Juist door vanuit skills te denken, ontstaan soms onverwachte matches. Kevin noemt het voorbeeld van een bakkerijfabriek die moeilijk machine-operators kon vinden. In plaats van alleen te zoeken naar mensen met de juiste technische achtergrond, keek het bedrijf naar de vaardigheden die écht essentieel waren. ‘Ze concludeerden dat het bijvoorbeeld belangrijk was dat iemand nachtdiensten kon draaien en gewend was aan onregelmatige werktijden’, vertelt Kevin.
Uiteindelijk kwam de organisatie uit bij een nachtportier. Iemand uit een totaal andere sector, maar met vaardigheden die goed aansloten op de functie. ‘De technische kennis bleek prima leerbaar. Dat laat zien hoe anders je kunt kijken naar talent, en dat je als werkgever uit een veel grotere vijver kunt vissen.’
Eén skills-taal
CompetentNL werd in 2025 officieel gelanceerd als basisversie en wordt voortdurend doorontwikkeld en geactualiseerd als landelijke databron. Organisaties en softwareleveranciers kunnen via een API (koppeling) gratis aansluiten op het systeem, zodat zij altijd gebruikmaken van dezelfde actuele skills-taal. Volgens Kevin is dat uniek. ‘Niet alleen in Nederland, maar ook in Europa bestaat zo’n uitgebreide landelijke standaard als CompetentNL eigenlijk nog niet.’
De rol van Kevin ligt vooral bij het daadwerkelijk in gebruik nemen en implementeren van het systeem. Hij spreekt met werkgevers, hr-partijen, softwarebouwers en publieke organisaties om CompetentNL breder te laten landen in de markt. ‘Het gaat uiteindelijk niet alleen om aansluiten’, zegt hij. ‘De echte winst zit erin dat organisaties de data ook daadwerkelijk gaan implementeren. En ook om wensen vanuit de markt te horen, waarmee CompetentNL doorontwikkeld wordt.’
Arbeidsmarkt van de toekomst
Volgens Kevin is CompetentNL geen losse tool of los softwarepakket, maar vooral een skills-fundament onder een andere arbeidsmarkt en ander onderwijs. Een arbeidsmarkt waarin leven lang ontwikkelen en talentontwikkeling vanzelfsprekender worden.
‘Ik hoop dat het over vijf jaar normaal is dat organisaties denken vanuit skills’, zegt hij. ‘Dat CompetentNL gewoon de basis vormt onder toepassingen en hr-systemen.’ Die ontwikkeling helpt bij het invullen van vacatures én bij doorgroeien binnen organisaties. Werkgevers krijgen beter inzicht in welke skills medewerkers al in huis hebben en waar ontwikkelkansen liggen. ‘Misschien ontdek je wel dat iemand binnen je organisatie heel geschikt is voor een andere functie. Daardoor creëer je ruimte en nieuwe instroom aan de onderkant en houd je medewerkers duurzaam inzetbaar.’
Talent
Volgens Kevin gaat skills-gericht denken bovendien verder dan alleen opleidingen of werkervaring. Ook hobby’s, vrijwilligerswerk en interesses kunnen waardevolle skills opleveren. Hij noemt zichzelf als voorbeeld. Naast zijn werk ontwikkelde hij zich de afgelopen jaren als dagvoorzitter, presentator en interviewer, zonder daar ooit een opleiding voor te hebben gevolgd. ‘Dat is ontstaan vanuit interesse en gewoon door het te doen’, zegt hij. ‘Niet omdat het in mijn functieomschrijving stond.’ Juist daarin ziet hij de kracht van de nieuwe manier van kijken. ‘Er zit ontzettend veel talent in mensen dat vaak niet zichtbaar wordt op een cv.’
